onsdag 5. februar 2020

Mimring frå Svalbard og Hinlopenstretet

Medan eg sit og ser på NRK si minutt for minutt-sending frå Svalbard, blar eg i  Den norske los og Cruishåndboka for Svalbard, og eg blar gjennom bilete frå eigne turar. Akkurat no er NRK-båten i Hinlopenstretet, og der var eg også 10 år tidlegare.


Alt eg har lese om Hinlopen, er at det er mykje vind og straum, me hadde blikk stille hav.


Isbjørn såg me også.


Kvelden i Hinlopen vart runda av med eit nærmøte med Bråsvellbreen.




Fleire bilete kan sjåast på flickr-albumet mitt

fredag 8. november 2019

Derfor mistar eg respekta for farevarsla til yr.no

Yr.no åtvarar om ''Pågår: Mye snø" samtidig som det aktuelle vêrvarselet antydar kanskje 2cm dersom me er heldige, og ute er det fortsatt bart som om sumaren. Når det vert reell fare å varsle om, kjem eg og mange andre til å oversjå det.

skjermbilete frå https://www.yr.no/stad/Noreg/Buskerud/Hol/Hovet/langtidsvarsel.html 8/11-2019
Dersom det er noko som skulle åtvarast om akkurat no, er det barfrost. Og det er bare betyteleg mengde snø som kan løyse problemet…

mandag 16. september 2019

Vinterer kjem stadig nærare

Det er ikkje fyrste snøen i haust. Men det er fyrste morgonen eg har vakna og faktis sett nysnøen. Tidlegare har det vore overskya eller bare mørkt. I dag var det klarver og nesten fullmåne.




onsdag 6. mars 2019

"En turfjellski må være robust og pålitelig, tur etter tur."

Langtesten av Fisher E99 fjellski

Fisher sine nettsider står det:
En turfjellski må være robust og pålitelig, tur etter tur. E99 Easy Skin er kjent for nettopp dette, en stålkantski utviklet for turer og ekspedisjoner.

Då skulle dette vera ski som passar perfekt for min bruk, sjølv om eg ikkje driv med ekspedisjonar.

Den siste halvannan skisesong har eg blant anna brukt eit par ski av denne modellen på enkle fjellturar med lett sekk. Eg har fleire ski og vel ski etter forholda og kva slags tur eg skal på, så desse skia har ikkje vore på overnattingstur, og dei har heller ikkje vore på turar med hard nedoverkøyring.

Likevel har stålkantane sprukke opp og forrige sundag byrja fyrst ein stålkant, så ein annan stålkant å låsne. Etter mitt syn, skulle dette vera ein veldig klar reklamasjon. Eg har erfaring med at Åsnes har vore flinke på tilsvarande reklamasjonar på deira modellar.

Fisher sitt svar var derimot ikkje så tillitvekkande:
…resultat av for hard belastning over tid…
Fisher godtek altså ikkje dette som reklamasjon, men dei tilgyr meg nye ski for halv pris. Eg er heilt enig med Fisher i at ei fjellski må vera robust og påliteleg. Når dei samtidig seier at min bruk, fjellturar med lett sekk, er for hard belastning for skimodellen, så er valget mitt enkelt. Men det vart ei dyrkjøpt erfaring for min del, eit raskt overslag seier meg at desse skia har kosta meg 50-100 kroner pr. tur.

Det vert ikkje fleire Fisher-fjellski på meg. Når eg kjøper fjellski, må produsenten gå god for at skia skal tåle å brukast som fjellski, noko Fisher heilt tydeleg ikkje gjer.

tirsdag 27. november 2018

Skoddeboge

Nokre gonger kan ein planlegge bileta, andre gonger er det meir tilfeldig at ein er på rett plass til rett tid. Denne gongen var eg akkurat på toppen av skodda då sola stod akkurat i riktig vinkel til å lage ein skoddeboge rundt Storebrea.


Ring rundt Storebrea av Asle Feten, på Flickr.

torsdag 22. november 2018

Nedre Demmevatnet og jøkullaup

Demmevatnet er ein bredemt innsjø, det vil seie at det er brefallet Rembesdalskåka som demmer opp vatnet. Dersom vasstrykket vert større enn breen greier å stå i mot, vil breen flyte opp og vatnet fosse ut under breen. Dette har skjedd ei rekke gonger i Demmevatn, men med ulike forløp, so har gjeve langvarig flaum eller kortvarig katastrofeflaum.
1. august 1893 skjedde dette. Vannstanden før jøkullaupet var omlag 1310moh, vatndjupen ved brekanten var over 100m. 35 mill. m³ vatn fløymde ut i Simadalen i løpet av 24 timar med midlare vassføring på 400m³/s og førte sjølvsagt til store øydeleggingar.
17. august 1897 skjedde det på ny. Denne gongen rann vatnet over isen, og smelta seg ei renne i breen. Demmevatn tømte seg slik i løpet av 26 dagar, noko som vil gav midlare vassføring på 15m³/2 i tillegg til vassføringa inn i Demmevatn som var omlag 4m³/s.

I 1899 var det ferdig ein tunnel slik at det vart eit permenent utløp 1286 moh og det bredemte volumet var redusert til 11,6 mill. m³.
Det skulle vise seg at dette heller ikkje var nok for å avverge øydeleggane jøkullaup.
10. august 1937 tømte Nedre Demmevatn seg att og 11,6 mill. m³ rann ut i løpet av 3,5 time, altså midlare vassføring på 900m³/s. Og gardana i Simadalen var på ny råka av totaløydeleggande flaum. Etter denne ulukka, var Nedre Demmevatn atter senka med ein ny tunnel 1239moh.

I forbindelse med kraftutbygging, vart det i 1973 bygd endå ein ny tunnell på 1238,6moh, denne gongen for å føre vatnet til Holmavatn. Opplodding ved brekanten er målt 26,3 meters djup med botn på 1212moh. Etter at Rembesdalsvatnet vart oppdemt, har jøkullaup endt i Rembesdalsvatnet og vorte stoppa der.

kilde: Jøkullaup fra Demmevatn av Hallgeir Elvehøy, Jack Kohler, Runde Engeset og Liss M. Andreassen. NVE Rapport 17 1997.

I november 2018 var Nedre Demmevatn heilt tomt.

Nedre Demmevatnet av Asle Feten, på Flick.

Demmevasshytta som vart bygd i samband med tunneldrivinga sist på 1800-talet, og som seinare har vorte turisthytte, ligg rett utanfor høgre biletkant.


torsdag 22. desember 2016

Inspirert av Kåre Tveter

Eg var innom Galleri Svalbard i 2009, der vart eg heilt bergteken av dei nesten heilt kvite bileta til Kåre Tveter. Den store kvite flata med antydinga av eit landskap i det kvite, var noko som traff noko inni meg. Det handlar nok om at Tveter hadde greidd å lage bilete av det eg har sett i fjellet i snø og skodde så ofte.

Eg har prøvd å skape liknande bilete sjølv. Det er ikkje enkelt, det er ein hårfin ballansegang mellom heilt kvitt og for mykje detaljar.

Dette bilete vart til i Liefdefjorden på nordsida av Svalbard nokre dagar seinare. Sjølv om det ikkje kjem klart fram, er det eit sumarbilete. Men skodde og snø, eller i dette tilfellet ein bre, er det same uansett årstid.


Dette er eit haustbilete frå Svalbard i 2011. I Kongsfjorden, ikkje langt frå Ny Ålesund. Det er ikkje snø som gjer det kvitt i dette tilfellet, bare den tjukke skodda som låg over fjorden.

Tilslutt har eit bilete frå nyttårseftan 2015 frå heimlege trakter. Denne gongen er det ekte vare med snø, skodde og vinter. For dei som ikkje kjenner seg att, kan eg nevne at det er frå Vesle Hengsvatnet.

Bilete på ein liten dataskjerm kan derimot aldri gje det same sterke inntrykket som ein får av dei store bileta på Galleri Svalbard. Eg vil anbefale alle å stikke innom galleriet får å sjå Kåre Tveter samlinga, dersom ein likevel er i Longyearbyen.